From Commitments to Practice: 10 Years with the Convention on Preventing Violence Against Women
Keywords:
Istanbul Convention, violence against women, anti‑violence law, social policy, anti‑discrimination educationAbstract
The aim of this article is to analyse the extent of implementation and effectiveness of the Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence (the so‑called Istanbul Convention) in Poland, ten years after its adoption. The author focuses on assessing the legislative and administrative changes undertaken to align the national legal framework with the Convention’s requirements,
as well as on examining the extent to which government measures have contributed to the actual protection of individuals experiencing violence.
The article primarily draws on official sources, such as reports by GREVIO (the Group of Experts on Action against Violence against Women and Domestic Violence) and documents from the Committee on the Elimination of Discrimination against Women (CEDAW). Supplementary data come from non‑governmental organisations monitoring human rights observance, including the Helsinki Foundation for Human Rights and the Women’s Rights Center. The legal and institutional context is based on the national laws and regulations, notably the amended provisions of the Penal Code and the Act on Counteracting Domestic Violence. Methodologically, the text is founded on a dogmatic‑legal analysis (examining the content and interpretation of legal norms) and a comparative analysis, taking into account standards developed in the practice of other Council of Europe member states. A significant element is also the sociological reflection on the controversies surrounding the Istanbul Convention, including allegations of its “ideological” character and supposed interference with state sovereignty and the traditional family structure.
This article offers a comprehensive view of the Convention’s impact on Poland’s system for protecting women from violence, while highlighting the main challenges such as uneven funding for support services and the lack of consistent anti‑violence education. Due to the synthesis of research findings presented and a broad source base, the reader gains a multidimensional picture of the challenges and achievements associated with the implementation of the Istanbul Convention in Poland, which may serve as an inspiration for further efforts to improve the existing legal and organisational solutions.
References
Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, sporządzona w Stambule dnia 11 maja 2011 roku (Dz.U. 2015, poz. 961).
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. 2021, poz. 1249, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny (Dz.U. 1997 nr 88, poz. 553, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. 1990 nr 30, poz. 179).
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 roku o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych (Dz.U. 2001 nr 123, poz. 1353).
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296, z późn. zm.).
Council of Europe Convention on Preventing and Combating Violence against Women and Domestic Violence and explanatory report, Istanbul (Türkiye) 11.V.2011, CETS No. 210 (2012).
GREVIO, 5th General Report on GREVIO’s Activities, covering the period from January to December 2023, Council of Europe.
Grupa Ekspertów do spraw Przeciwdziałania Przemocy wobec Kobiet i Przemocy Domowej (GREVIO), Raport GREVIO dotyczący rozwiązań prawnych i innych, służących wdrożeniu postanowień Konwencji Rady Europy… – ocena wyjściowa: Polska, GREVIO/Inf(2021)5, przyjęty 23 czerwca 2021 roku, s. 7–10.
Krajowy program działań na rzecz równego traktowania na lata 2013–2016, opracowany przez Pełnomocnika Rządu do spraw równego traktowania, Warszawa 10 grudnia 2013 roku, https://www.un.org/development/desa/disabilities/wp-content/uploads/sites/15/2019/11/Poland_National-Action-Program-for-Equal-Treatment-2013-2016.pdf (dostęp: 17.10.2025).
Postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie wniosku Prezesa Rady Ministrów (znak: BPRM.181.5.11.2020) o sygnaturze akt K 11/20.
Program Przeciwdziałania Przyczynom Przestępczości na lata 2019–2023 (zatwierdzony przez Ministra Sprawiedliwości 9 stycznia 2019 roku), zaktualizowany w 2022 roku (na lata 2019–2025) i w 2023 roku (na lata 2019–2026) – oficjalne dokumenty Ministerstwa Sprawiedliwości.
Program „Sprawiedliwość”, https://www.eog.gov.pl/strony/zapoznaj‑sie-z-funduszami/oferta‑funduszy/sprawiedliwosc (dostęp: 17.10.2025).
Projekty wybrane do dofinansowania w 2024 roku w ramach rządowego programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej” imienia Władysława Stasiaka na lata 2022–2024, https://www.gov.pl/web/mswia/program‑ograniczania-przestepczosci-i-aspolecznych‑zachowan-razem‑bezpieczniej-im‑wladyslawa-stasiaka (dostęp: 17.10.2025).
Przystąpienie do postępowania i stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich Adama Bodnara w sprawie K 11/20, https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/Przyst%C4%85pienie%20do%20post%C4%99powania%20przed%20TK%20-%20Konwencja%20Stambulska%2C%2019.08.2020.pdf (dostęp: 17.10.2025).
Rządowy program ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej” imienia Władysława Stasiaka na lata 2022–2024, przyjęty uchwałą nr 172 Rady Ministrów z dnia 9 sierpnia 2022 roku (M.P. 2022, poz. 867).
Sprawozdanie z działań podjętych w celu wprowadzenia w życie Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, przedstawiane przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z postanowieniami artykułu 68 Konwencji (dokument rządowy).
Stanowisko rządu w sprawie podpisania konwencji stambulskiej (archiwalne materiały Ministerstwa Spraw Zagranicznych z 2012 roku).
Wyniki badania przeprowadzonego na zlecenie MRPiPS „Ogólnopolska diagnoza infrastruktury wsparcia osób doznających przemocy oraz ocena efektywności i skuteczności stosowanych form pomocy” (materiały MRPiPS).
Ganczewska Zuzanna, Natychmiastowa izolacja sprawcy przemocy. Ocena zmiany przepisów niemal dwa lata po, Warszawa 2022.
Stefaniak Łukasz, Zarys sporu o ratyfikację Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, „Roczniki Nauk Prawnych” 2014, t. XXIV, nr 3, s. 73.
Kampania „Kocham. Nie biję”, https://kochamniebije.pl (dostęp: 17.10.2025).
Kampania „Wybieram pomoc”, Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, https://www.gov.pl/web/rodzina/kampania‑wybieram-pomoc (dostęp: 17.10.2025).
„Stop przemocy! Pielęgniarki i położne w obronie krzywdzonych dzieci”, materiał informacyjny Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, https://www.parpa.pl/phocadownloadpap/Przeciwdzialanie/Stop%20przemocy!%20Pielegniarki%20i%20polozne%20w%20obronie%20krzywdzonych%20dzieci%20-%20tresc.pdf (dostęp: 17.10.2025).
Sekretarz Generalna Rady Europy: wypowiedzenie konwencji stambulskiej to „wielki krok wstecz”, https://oko.press/sekretarz-generalna-rady-europy-wypowiedzenie-konwencji-stambulskiej-to-wielki-krok-wstecz (dostęp: 17.10.2025).
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Uniwersytet w Białymstoku (entire issue as a whole); Emilia M. Truskolaska (article)

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

