The April Constitution in the Context of the Idea of Polish National Law
Keywords:
April Constitution, young lawyers’ movement, Polish national law, Second Polish RepublicAbstract
The Constitution of the Second Polish Republic of April 1935 emphasized the state as the common good of all citizens and expressed the primacy of the collective – society – over the individual. Its enactment was welcomed by the movement of young lawyers who supported the authoritarian system of government led by Józef Piłsudski’s Sanation camp. This movement aspired to represent a generation of legal professionals educated at the universities of an independent Poland.
Although the young lawyers regarded the Constitution as an original achievement of Polish legal and constitutional thought, they found it inconsistent with their own concept of Polish national law due to its state‑ centric foundation. The core of their concept was the nation, viewed as a community bound by ties developed over centuries and by a national legal consciousness, whereas the state was seen merely as a legal form through which the national community operated.
In an effort to create the appearance of alignment between national law and the principles of the April Constitution, young lawyers identified the superior interests of the state with those of the dominant Polish nation. They also presented the April Constitution as an expression of Polish legal tradition, highlighting especially its recognition of individual freedoms rooted in Polish national identity.
In reality, however, the Constitution – which broke with the young lawyers’ fundamental concept of the nation – was not regarded by them as the foundation of the state’s political system, but rather as a starting point for the reconstruction of the Polish legal and political order in a national spirit.
References
Bierzanek Remigiusz, Narodowość w prawie, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1937, nr 10, s. 8–12.
Bierzanek Remigiusz, Z rozważań nad koncepcją prawa narodowego, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1937, nr 12, s. 1–9.
Deklaracja polskiej młodzieży prawniczej, „Prawo” 1937, nr 3–4, s. 55–57.
Dziewanowski Marian, Elementy prawa narodowego, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1937, nr 6–7, s. 18–22.
Fleszyński Kazimierz, Echa prasowe Katowickiego Zjazdu Prawniczego, „Głos Sądownictwa” 1937, nr 1, s. 8–11.
Kapitaniak Zygmunt, O roli i znaczeniu zawodu sędziowskiego, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1935, nr 1, s. 3–8.
Kronika, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1938, nr 6–8, s. 45–46.
Łysko Marcin, Ochrona praw mniejszości w II Rzeczypospolitej Polskiej w świetle postanowień tzw. małego traktatu wersalskiego z 1919 r., „Miscellanea Historico-Iuridica” 2019, t. 18, z. 1, s. 109–132.
Magowska Anita, Polska prasa studencka w II Rzeczypospolitej, Poznań 1994.
Makowski Wacław, Nauka o państwie. Część pierwsza. Teoria państwa, Warszawa 2014.
Makowski Wacław, Państwo społeczne, Warszawa 1936.
Meller Arkadiusz, Od republikanizmu do monarchizmu. Juliusz Sas Wisłocki wobec problemów ustrojowych i społecznych II RP, „Historia i Polityka” 2011, nr 5, s. 35–52.
Merczyński Stanisław, U podstaw ideologii organizacyjnej młodych prawników polskich, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1938, nr 1, s. 9–12.
„Moc i kulturę wysiłku zbiorowego wykuwa się ciągłością wysiłków”, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1938, nr 6–8, s. 4–5.
Mostowski Ryszard, Związek Prawników Polskich, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1937, nr 2, s. 11–13.
Obrady plenarne warszawskiego zjazdu, „Prawo” 1937, nr 3–4, s. 80–82.
Ordyniec Józef, Pojęcie demokracji, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1936, nr 7, s. 5–10.
Orlewicz Tadeusz, Drogi rozwoju polskiego prawa narodowego, „Prawo” 1937, nr 3–4, s. 62–71.
Orlewicz Tadeusz, Polskie prawo narodowe. Istota problemu, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1938, nr 2, s. 7–15.
Orlewicz Tadeusz, Problem unarodowienia prawa polskiego, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1937, nr 3, s. 11–16.
Orlewicz Tadeusz, Zadania polskiej prawniczej młodzieży akademickiej, „Prawo” 1934, nr 5-6, s. 133–139.
Paragraf aryjski w związkach młodych prawników, „Ilustrowany Kurier Codzienny”, Kraków, 31 maja 1938, s. 8.
Piątowski Józef Stanisław, Polskie prawo narodowe a konstytucja, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1938, nr 11, s. 35–40.
Poznański Jerzy, Rok 1935, „Głos Sądownictwa” 1935, nr 12, s. 925
Przeciw Żydom w adwokaturze uchwalono rezolucję na walnym zebraniu oddziału warszawskiego Zw. Adw. Polskich, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1939, nr 4, s. 60.
Przed XVI Zjazdem…, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1938, nr 5, s. 2–4.
Raczkowski Henryk, Próba syntezy dyskusji nad zagadnieniem prawa narodowego, „Prawo” 1938, nr 7–8.
Sas-Wisłocki Juliusz, Niespodziewany projekt ustawy o tymczasowym obywatelstwie, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1938, nr 12, s. 62–64.
Sas-Wisłocki Juliusz, Nowe tendencje w polityce prawa, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1938, nr 9–10, s. 3–10.
Semadeni Tadeusz, W walce o typ współczesnego sędziego karnego, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1939, nr 5, s. 2–7.
Sprawy prasowe, „Głos Sądownictwa” 1935, nr 11, s. 847.
Śliwowski Jerzy Władysław, Naród w prawie karnym i wymiarze sprawiedliwości, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1937, nr 4, s. 14–21.
Tomasiewicz Jarosław, W poszukiwaniu nowego ładu. Tendencje antyliberalne, autorytarne i profaszystowskie w polskiej myśli politycznej i społecznej lat 30. XX w.: piłsudczycy i inni, Katowice 2021.
Wojtacki Maciej, Idea prawa narodowego na łamach „Prawa” (1928–1939) i „Współczesnej Myśli Prawniczej”, „Historia i Polityka” 2011, nr 6, s. 53–73.
Związek Zrzeszeń Młodych Prawników R.P. XV Zjazd delegatów we Lwowie, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1937, nr 4, s. 33–34.
Żenczykowski Tadeusz, Młodzi prawnicy, „Współczesna Myśl Prawnicza” 1937, nr 3, s. 2–5.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Uniwersytet w Białymstoku (entire issue as a whole); Marcin Łysko (article)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
