A Useful Lesson in Good Legislation Needed Today. On Recognizing Public Health in the 1970 Draft of the Code of Misdemeanor
Keywords:
legal good, offence law, public health law, health, public healthAbstract
Public health undoubtedly constitutes a legal good of paramount importance for the proper functioning of the individual and the state. Its recognition and correct interpretation should lead to the construction of regulations of various branches of law, the purpose of which would be to protect this legal good and strive to maintain the highest possible level of health in social terms.
One aspect of the protection of public health is the prohibited acts stipulated in the Code of Misdemeanor. In the course of legislative work on the original version of this code, the idea of offenses against public health appeared, which was in keeping with the persistent interwar tendency to indicate this legal good explicitly also when naming the relevant state offices. However, this idea was abandoned in favor of the more general term “health.”
The research problem indicated in the title prompts reflection on the correct interpretation of the provisions of the Code of Misdemeanor typifying acts against health, among which offenses against public health should be noticed. The need to draw attention to and arouse scientific discussion of this issue also has a practical dimension in light of current threats to public health. The realization of the scientific goal results from the application of formal‑dogmatic and historical‑legal methods, as well as the analysis of literature and judicial case law.
References
Dekret Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego z dnia 30 października 1918 r. o utworzeniu Ministerstwa Zdrowia Publicznego i Opieki Społecznej i Ministerstwa Ochrony Pracy (Dz.U. 1918 nr 14, poz. 31).
Ustawa z dnia 14 lipca 1920 r. o utworzeniu urzędu Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarza do walki z epidemjami, grożącemi Państwu klęską powszechną (Dz.U. 1920 nr 61, poz. 388).
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. 2024, poz. 924, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1670, z późn. zm.).
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. P 61/08, LEX nr 528409.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. SK 48/05, LEX nr 505450.
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2006 r., sygn. I KZP 19/06, LEX nr 201049.
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. III PZP 6/22, LEX nr 3523123.
Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. II AKa 17/06, LEX nr 176531.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2022 r., sygn. II OSK 3109/19, LEX nr 3365473.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 września 2019 r., sygn. II AKa 155/19, LEX nr 3223574.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. II AKa 250/18, LEX nr 3295147.
Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. II AKa 270/18, LEX nr 2616121.
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r., sygn. I KZP 32/05, LEX nr 157026.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2003 r., sygn. II AKa 510/02, LEX nr 80599.
Komisja do opracowania projektu Prawa o wykroczeniach, Prawo o wykroczeniach. Projekt, Warszawa 1970.
Komisja do opracowania projektu Prawa o wykroczeniach, Prawo o wykroczeniach. Projekt, Warszawa 1967.
Wspólne zarządzenie ministrów Spraw Wewnętrznych i Sprawiedliwości z dnia 30 marca 1960 r. w sprawie powołania Komisji do opracowania projektu Prawa o wykroczeniach, Archiwum Akt Nowych Ministerstwa Sprawiedliwości z 1963 r.
Komisja do opracowania projektu Prawa o wykroczeniach, Prawo o wykroczeniach. Projekt, Warszawa 1961.
Beauchamp Dan, Public Health as Social Justice, „Inquiry” 1976, vol. 13(1), s. 3–14.
Bircher Johannes, Kuruvilla Shyama, Defining Health by Addressing Individual, Social, and Environmental Determinants: New Opportunities for Health Care and Public Health, „Journal of Public Health Policy” 2014, vol. 35, s. 363–386.
Bondar Jan, Inspekcja sanitarna wobec nowej wizji zdrowia publicznego, [w:] W służbie zdrowiu publicznemu (Zarys historii Służb Sanitarnych Państwa Polskiego 1918–2010), red. Andrzej Wojtyła, Przemysław Biliński, Warszawa 2010, s. 195–208.
Buchała Kazimierz, Prawo karne materialne, Warszawa 1980.
Bureš Rudolf, Wstęp do teorii ochrony zdrowia, tł. Zdenka Kożusznikowa, Warszawa 1962.
Dąbrowski Witold, Nowe aspekty orzecznictwa karno‑administracyjnego, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1967, z. 1, s. 89–103.
Domaradzki Jan, O definicjach zdrowia i choroby, „Folia Medica Lodziensia” 2013, t. 40, nr 1, s. 5–29.
Fedorowski Grzegorz, Człowiek istota poznana?, Warszawa 1981.
Giezek Jacek, [w:] Prawo karne materialne. Część ogólna i szczególna, red. Marek Bojarski, wyd. 8, Warszawa 2020.
Głowacka Maria, Zdanowska Joanna, Zdrowie publiczne w Polsce, Warszawa 2013.
Korzeniowska Elżbieta, O zdrowiu i jego definicjach, „Zdrowie Publiczne” 1988, t. 99, nr 9, s. 465–471.
Kracik Jan, Pokonać czarną śmierć, Kraków 1991.
Laskowska Iwona, Zdrowie i nierówności w zdrowiu – determinanty i implikacje ekonomiczno‑społeczne, Łódź 2012.
Leonieni Mikołaj, O projekcie prawa o wykroczeniach (kilka uwag o części ogólnej Projektu), „Palestra” 1961, nr 5/9(45), s. 53–59.
Łysko Marcin, Prace nad kodyfikacją materialnego prawa wykroczeń w Polsce Ludowej (1960–1971), Białystok 2016.
Łysko Marcin, Ewolucja polskiego systemu prawa wykroczeń w XX w., „Miscellanea Historico‑Iuridica” 2018, t. XXVII, z. 1, s. 167–192.
Marcinkowski Tadeusz, [w:] Historia medycyny, red. Tadeusz Brzeziński, Warszawa 1988, s. 239–241.
Marek Andrzej, Prawo karne, wyd. 2, Warszawa 2000.
Nosko Jan, Zdrowie publiczne w Europie i w Polsce. Kształtowanie się rozwiązań modelowych (szkic historyczny), [w:] Zdrowie publiczne. Wybrane zagadnienia, red. Janusz Indulski, Zbigniew Jethon, Lech Dawydzik, Łódź 2000, s. 23–28.
Perdiguero Enrique, Anthropology in Public Health. Bridging Differences in Culture and Society, „Journal of Epidemiology & Community Health” 2001, vol. 55(7), s. 528.
Poździoch Stefan, Prawo zdrowia publicznego, Kraków 2004.
Szumiło‑Kulczycka Dobrosława, Prawo administracyjno‑karne, Zakamycze 2004.
Turnock Bernard, Public Health. What It Is and How It Works, wyd. 5, Burlington 2012.
Warylewski Jarosław, Prawo karne. Część ogólna, Warszawa 2020.
Winslow Charles‑Edward Amory, The Untilled Fields of Public Health, „Science” 1920, vol. 51(1306), s. 23–33.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Uniwersytet w Białymstoku (entire issue as a whole); Sebastian Czechowicz (article)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
