Akademickie Koło Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie
Ключевые слова:
Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie, organizacje studenckie, Akademickie Koło Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana BatoregoАннотация
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie działalności Koła Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, statutowych celów i zadań, głównych dziedzin działalności (odczyty, wydawnictwo, organizowanie konkursów krasomówczych i imprez, prowadzenie biblioteki i czytelni), struktury Koła (komisje i sekcje), a także jego członków, ich praw i obowiązków, uczestnictwa w działalności Koła.
Artykuł został napisany głównie na podstawie materiałów źródłowych znajdujących się w Państwowym Archiwum Centralnym Litwy w Wilnie (Lietuvos centrinis valstybės archyvas). Materiały, niestety, są niekompletne. Brakuje dokumentów z lat 1919–1932. W tych latach Koło kilka razy rozpoczynało działalność i po niedługim czasie ją przerywało. O wiele lepiej udokumentowana jest działalność Koła od końca 1933 roku, kiedy wzmocniono kontrolę nad działalnością organizacji studenckich. Zaczęto m.in. wymagać od nich składania sprawozdań z działalności ogólnej i zarządów, sprawozdań finansowych, a także informowania władz uniwersytetu o składzie osobowym zarządów.
Nader skromnie przedstawiają się źródła drukowane. Króciutkie sprawozdania zamieszczane w czasopiśmie „Alma Mater Vilnensis” dalekie są od dokładności. Ogólne wiadomości o Kole podaje także profesor Uniwersytetu Stefana Batorego Stanisław Pigoń w artykule Koła naukowe studentów USB w latach 1919–1929, opublikowanym w wydanej w 1929 w Wilnie Księdze pamiątkowej ku uczczeniu CCCL założenia i X wskrzeszenia Uniwersytetu Wileńskiego, t. 2: Dziesięciolecie 1919–1929.
Библиографические ссылки
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Doc. Dr Andrzej Mycielski do Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie [prośba o wyznaczenie zastępcy kuratora Koła Prawników Studentów USB], Wilno, 22.V.1937, LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 119.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Drukarnia „Krajowa”, Wilno, ul. Gdańska 6 do Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, 31.X.1938, LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 29.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Koło Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego do Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie [o ustąpieniu Kazimierza Piechowicza ze stanowiska prezesa Koła z powodu zmiany miejsca studiów], Wilno, dnia 15.X.1934 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 150.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Koło Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego do Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Stefana Batorego [o ustąpieniu Andrzeja Święcickiego ze stanowiska prezesa Koła wobec powołania go do służby wojskowej], Wilno, dnia 18 września 1937 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 148.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Koło Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie do Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie [o ukonstytuowaniu się Zarządu Koła], Wilno, dnia 28.VI.1937 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 74.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Koło Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie do Jego Magnificencji ks. Rektora Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie [prośba o wyznaczenie pomieszczenia na przeprowadzenie walnego zebrania Koła], Wilno, 31.X.1938 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 37.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Koło Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, ul. Zamkowa 11 do Wysokiego Senatu Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie na ręce Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Stefana Batorego [w sprawie zatwierdzenia statutu i ordynacji wyborczej], Wilno, dnia 30 listopada 1933 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 195.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Koło Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego, Wilno, ul. Uniwersytecka 7–9 do Sądu Dyscyplinarnego dla studentów USB w Wilnie, Wilno, dnia 30 kwietnia 1939 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 16.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Koło Prawników Studentów USB do Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie [w sprawie korzystania z lokalu Koła i wyznaczenia kuratora], Wilno, dnia 18.XI.1939 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 2.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Kurator Koła Prawników [Studentów USB] do JM Rektora Uniwersytetu Stefana Batorego, Wilno, 25.V.1938, LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 15.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Lista członków Koła Prawników Studentów USB w Wilnie z dnia 1.II.1935 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 176–182.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Ordynacja wyborcza Koła Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 86–100.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Podanie członków Zarządu Koła Prawników Studentów USB do Jego Magnificencji Księdza Rektora USB w Wilnie [w sprawie Aleksandra Górskiego], Wilno, dnia 3 maja 1939 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 17–18.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Protokół II Nadzwyczajnego Walnego Zebrania Koła Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie z dnia 27.XI.1933 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 196–198.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Rektor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie do Pana Doc. Dr. Andrzeja Mycielskiego, Kuratora Koła Prawników Studentów USB, Wilno [w sprawie zarządu Koła], dnia 2.VI.1937 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 120.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Rektor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, prof. Witold Staniewicz do Zarządu Koła Prawników Studentów USB [o powołaniu Tymczasowego Zarządu Koła], Wilno, dnia 20.III.1937 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 121.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Rektor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, prof. Witold Staniewicz do Pana Doc. dr. Andrzeja Mycielskiego, Kuratora Koła Prawników Studentów USB [o powołaniu Tymczasowego Zarządu Koła], Wilno, dnia 20.III.1937 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 121.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Rektor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, prof. Witold Staniewicz do Pana Doc. Dr. Witolda Świdy [o powołaniu Świdy na stanowisko zastępcy kuratora Koła Prawników Studentów USB], Wilno, dnia 11.VI.1937 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 117.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Rektor Uniwersytetu Stefana Batorego Witold Stankiewicz do Panów Kazimierza Kempińskiego, Wacława Tarasiewicza, Wincentego Tymańskiego, Jana Iwaszkiewicza jako tymczasowo pełniących funkcje Zarządu Koła Prawników Studentów USB oraz do Zarządu Koła Prawników Studentów USB, obranego w głosowaniu w dniu 15 marca 1937 r., Wilno, dnia 2.VI.1937 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 120.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Sprawozdanie finansowe Koła Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie za rok 1934, Wilno, dnia 23.II.1935 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 159.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Sprawozdanie finansowe Koła Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie za rok 1935, Wilno, dnia 24.II.1936 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 131.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Sprawozdanie kasowe Koła Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie za czas od 1.I.1937 r. do 1.I.1938 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 59–61.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Sprawozdanie ogólne z działalności Koła Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego za rok 1937, LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 54.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Sprawozdanie rachunkowo‑ kasowe [Koła Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie] za czas od 1.I.1938 do 31.XII.1938 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 26.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Sprawozdanie z działalności Zarządu Akademickiego Koła Prawników Studentów USB w Wilnie 1934/1935, LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 164.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Sprawozdanie z działalności Zarządu Akademickiego Koła Prawników Studentów USB w Wilnie 1934/1935, LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 162–170.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Sprawozdanie z działalności Zarządu Koła Prawników [Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie] za rok sprawozdawczy 1936/1937, LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 101–102.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Sprawozdanie z ogólnej działalności Akademickiego Koła Prawników Studentów USB za rok kalendarzowy 1934, LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 154–156.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Sprawozdanie z ogólnej działalności Akademickiego Koła Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie za rok kalendarzowy 1935, LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 127–128.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Statut Akademickiego Koła Prawników Studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 75–84.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Wykaz członków Koła Prawników Studentów USB w Wilnie na dzień 1 lutego 1936 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 132–147.
Lietuvos centrinis valstybės archyvas (Państwowe Archiwum Centralne Litwy), Wykaz członków Koła Prawników Studentów USB w Wilnie na dzień 1 stycznia 1938 r., LCVA, F. 175, ap. 15, b. 87, k. 63–73.
Likwidacja Uniwersytetu Stefana Batorego przez władze litewskie w grudniu 1939 roku: dokumenty i materiały, zebrał i wstępem opatrzył Piotr Łossowski, Warszawa 1991.
Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 30 kwietnia 1933 r. o stowarzyszeniach akademickich (Dz.U. 1933 nr 30, poz. 259).
Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 14 października 1937 r. o stowarzyszeniach akademickich (Dz.U. 1937 nr 78, poz. 572).
Sprawozdanie z działalności za rok akademicki 1926/1927 nadesłały następujące organizacje [akademickie koła studentów Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie], „Alma Mater Vilnensis” 1927, z. 6, s. 29–34.
Alma Mater Vilnensis: Vilniaus universiteto turtai istorijos skersvėjuose (XVI–XXI amžiai). Kolektyvinė monografija, Vilnius 2016.
Dąbrowski Wojciech, Zamiast kroniki, „Alma Mater Vilnensis” 1933, z. 11, s. 109–111.
Dobkowski Jarosław, Jerzy Karol Panejko (1886–1973) – zarys biografii, „Studia Prawnoustrojowe” 2014, nr 26 , s. 47–62.
Gawrońska‑Garstka Magdalena, Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie. Uczelnia ziem północno‑wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej (1919–1939) w świetle źródeł, Poznań 2016.
Gumowska Eugenia, Moje studia prawnicze na Uniwersytecie Stefana Batorego, [w:] Z dziejów Almae Matris Vilnensis: Księga pamiątkowa ku czci 400‑lecia założenia i 75‑lecia wskrzeszenia Uniwersytetu Wileńskiego, red. Ludwik Piechnik, Kazimierz Puchowski, Kraków 1996, s. 104–109.
Izdebski Hubert, Wysłouch Seweryn (19 III 1900 Pirkowicze koło Drohiczyna – 28 II 1968 Wrocław), [w:] Słownik historyków polskich, red. Maria Prosińska‑Jackl, Warszawa 1994.
Jastrzębski Jarosław, Reforma szkolnictwa akademickiego z 1933 roku. Zmiany w organizacji uczelni, „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2010–2011, t. 7 , s. 255–272.
Jaworski Iwo, Wydział prawa i nauk społecznych USB w latach 1919–1929, [w:] Księga pamiątkowa ku uczczeniu CCCL założenia i X wskrzeszenia Uniwersytetu Wileńskiego, t. 2: Dziesięciolecie 1919–1929, red. Zygmunt Hartung, Tadeusz Łopalewski, Janusz Ostrowski, Wiktor Piotrowicz, Wilno 1929 , s. 253–272.
Juchniewicz Tadeusz, Pluta Przemysław, Witold Świda. Przyczynek do dziejów wileńskich przyszłego Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego, „Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy” 2018, t. 18 , s. 439–450.
Kelsen Hans, Podstawowe zagadnienia nauki prawa państwowego (o rozwinięciu nauki o normie prawnej), t. 1, Wilno 1935.
Komarnicki Wacław (1891–1954) prawnik, polityk, [w:] Encyklopedia Ziemi Wileńskiej, t. 1: Wileński Słownik Biograficzny, red. Henryk Dubowik, Jan Malinowski, Bydgoszcz 2002.
Kornat Marek, Sukiennicki Wiktor (1901–1983), prawnik, historyk, sowietolog, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 45/3, z. 186, Warszawa–Kraków 2008 , s. 397–398.
Kornat Marek, Swianiewicz (Świaniewicz) Stanisław (1899–1997), ekonomista, sowietolog, publicysta, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 46/1, z. 188, Warszawa–Kraków 2009 , s. 124–129.
Łossowski Piotr, Litwa a sprawy polskie 1939–1940, Warszawa 1985.
Marcinkevičius Juozas, Retorsijos prieš Vilniaus lietuvių visuomeninės organizacijas buržuazinės – dvarininkinės Lenkijos.okupacijos metais, [w:] Vilniui 650 metų, red. kolegija: Bronius Vaitkevičius (atsakingasis redaktorius), Mečislovas Jučas, Henrikas Šadžius, Vilnius 1976 , s. 131–144.
Pasierbska Helena, Ponary. Największe miejsce kaźni koło Wilna (1941–1944), Warszawa 1993.
Petrauskienė Irena, Lenkijos valdžios antilietuviška politika Vilnijoje 1935–1939 m., [w:] Rytų Lietuva: istorija, kultūra, kalba, red. Vacys Milius (pirmininkas), Kazimieras Garšva, Nijolė Laurinkienė, Mindaugas Tamošiūnas, Vilnius 1992 , s. 72–98.
Pigoń Stanisław, Koła naukowe studentów USB w latach 1919–1929, [w:] Księga pamiątkowa ku uczczeniu CCCL założenia i X wskrzeszenia Uniwersytetu Wileńskiego, t. 2: Dziesięciolecie 1919–1929, red. Zygmunt Hartung, Tadeusz Łopalewski, Janusz Ostrowski, Wiktor Piotrowicz, Wilno 1929 , s. 595–614.
Roszkowski Wojciech (Andrzej Albert), Historia Polski 1914–1993, wyd. trzecie rozszerzone, Warszawa 1994.
Srebrakowski Aleksander, Polacy w Litewskiej SRR 1944–1989, Toruń 2002.
Święcicki Andrzej, Wydział Prawa i Nauk Społecznych Uniwersytetu Stefana Batorego i jego spuścizna, [w:] Z dziejów Almae Matris Vilnensis: Księga pamiątkowa ku czci 400‑lecia założenia i 75‑lecia wskrzeszenia Uniwersytetu Wileńskiego, red. Ludwik Piechnik, Kazimierz Puchowski, Kraków 1996 , s. 94–103.
Tomkiewicz Monika, Zbrodnia w Ponarach 1941–1944, Warszawa 2008.
Truska Ludas, Kancevičius Vytautas, Lietuva Stalino ir Hitlerio sandėrio verpetuose: 1939–1940 m. rugpjūčio 3 d. politinių įvykių kronika, Vilnius 1990.
Urbšys Juozas, Lietuva lemtingaisiais 1939–1940 metais, Vilnius 1988.
Vadapalas Vilenas, Vilniaus klausimas ir tarptautinė teisė, [w:] Rytų Lietuva: istorija, kultūra, kalba, Vacys Milius (pirmininkas), Kazimieras Garšva, Nijolė Laurinkienė, Mindaugas Tamošiūnas, Vilnius 1992, s. 45–64.
Vidmantas Edvardas, Rytų Lietuvos lietuvių lenkinimas per bažnyčias XIX a. antroje pusėje ir XX a. pradžioje, [w:] Rytų Lietuva: istorija, kultūra, kalba, red. Vacys Milius (pirmininkas), Kazimieras Garšva, Nijolė Laurinkienė, Mindaugas Tamošiūnas, Vilnius 1992 , s. 30–35.
Wardzyńska Maria, Sytuacja ludności polskiej w Generalnym Komisariacie Litwy, czerwiec 1941–lipiec 1944, Warszawa 1993.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 Uniwersytet w Białymstoku (zeszyt jako całość); Henryka Ilgiewicz (artykuł)
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-ShareAlike» («Атрибуция — На тех же условиях») 4.0 Всемирная.
