The Dispute Regarding the Methods of Financing Medical Treatment for Poor Jews in Healthcare Institutions from 1918 to 1925

Authors

  • Andrzej Witkowski WSPiA University of Rzeszow (WSPiA Rzeszowska Szkoła Wyższa)

Keywords:

costs of treating poor patients, Jews, interwar Poland

Abstract

Until the end of the interwar Poland, the method of covering the cost of treatment in hospitals for poor patients was not uniformly regulated across the country. The Polish legislation normalised the matters in this area in 1926, but only in the territories of the former Russian partition.

The purpose of this article, however, is to draw attention to another extremely socially sensitive problem, occurring until mid‑1925 in the former territory of the Kingdom of Poland. Indeed, it was only at that time that the law on covering the costs of medical treatment for poor Jews, who were permanent residents of the communities in the territory of the former Congress Kingdom was passed. It implemented the demands of the Jewish population that the costs of treatment in hospitals for poor Jews should be covered in the manner applied to Christians.
This is because the Russian partition authorities established, based on religious criteria, different ways of covering the costs of treating poor patients.

This is because they assumed the “spread” of these costs among the members of the Jewish religious community and, in the case of Christians, among the remaining members of the political
community.

This dissimilarity turned into inequality, to the detriment of the Jewish population, when the political communities departed from the system of “spreading” these costs and paid them (for Christians) out of the community budget, when for poor Jews they were still paid by the religious community. The issue has escalated since public health care came under the authority of the political community, as previously anticipated by the municipal ordinance of 19 June 1915 for territories pertaining to areas of the Russian Poland under the German administration, and subsequently by the decrees of 4 February 1919, regarding the municipal and district self‑government.

Subsequently, the expenses associated with the treatment of poor Christians were typically financed through the budget of the political community, whereas, in the case of Jews, such costs continued to be borne by the religious community. Members of this community undertook financial responsibilities on behalf of the political community, in a manner consistent with the obligations of all its members.

This is because, despite the protests of the Jewish circles, the Interior Ministry still took the position that in the matter of paying for the hospital treatment of poor Jews, the previous regulations from the time of the Kingdom of Poland should be applied in their entirety. A change in this position and the payment of medical expenses in hospitals for poor Jews, in the manner applied to Christians, was enforced by the Constitution of 17 March 1921.

Author Biography

  • Andrzej Witkowski, WSPiA University of Rzeszow (WSPiA Rzeszowska Szkoła Wyższa)

    ORCID: 0000-0003-2018-5404

    prof. dr hab. Andrzej Stanisław Witkowski – People of Science (Ludzie Nauki): database of the National Information Processing Institute (Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy)

    prof. dr hab. Andrzej Witkowski – WSPiA University of Rzeszow (WSPiA Rzeszowska Szkoła Wyższa) – Department of State and Law Sciences (Katedra Nauk o Państwie i Prawie) – Institute of History and Social Sciences (Zakład Historii i Nauk Społecznych)

References

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 marca 1921 r. (Dz.U. 1921 nr 44, poz. 267).

Traktat między Głównymi Mocarstwami sprzymierzonymi i stowarzyszonymi a Polską, podpisany w Wersalu dnia 28 czerwca 1919 r. (Dz.U. 1920 nr 110, poz. 728).

Postanowienia Księcia Namiestnika z dnia 2 grudnia 1817 r. (Dziennik Praw Królestwa Polskiego, t. IV, nr 16), s. 54.

Postanowienie Księcia Namiestnika z dnia 27 stycznia 1818 r. (Dziennik Praw Królestwa Polskiego, t. IV, nr 18), s. 218.

Postanowienie Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego z dnia 25 listopada (7 grudnia) 1841 r. (Dziennik Praw Królestwa Polskiego, t. 28), s. 443.

Rozporządzenie Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Duchownych z dnia 15 (27) października 1859 r., w jaki sposób mają być rozkładane i od kogo ściągane koszty leczenia chorych w szpitalach (Zbiór Przepisów Administracyjnych Królestwa Polskiego, t. I, cz. 3, nr 24), s. 451.

Konwencja z dnia 18 października 1907 r. dotycząca praw i zwyczajów wojny lądowej (Dz.U. 1927 nr 21, poz. 161).

Ordynacja miejska dla obszarów Polski rosyjskiej podlegających niemieckiej administracji wydana przez Naczelnego wodza na wschodzie w dniu 19 czerwca 1915 r. (Dziennik Rozporządzeń Cesarsko-Niemieckiej Administracji Cywilnej dla Polski po Lewej Stronie Wisły 1915 nr 10, poz. 35).

Ordynacja powiatowa dla Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego z dnia 22 stycznia 1916 r. (Dziennik Rozporządzeń dla Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego 1916 nr 20).

Dekret z dnia 4 lutego 1919 r. o samorządzie miejskim (Dz.U. 1919 nr 13, poz. 140).

Dekret z dnia 4 lutego 1919 r. o tymczasowej ordynacji powiatowej dla obszarów Polski byłego zaboru rosyjskiego (Dz.U. 1919 nr 13, poz. 141).

Państwowa zasadnicza ustawa sanitarna z dnia 8 lutego 1919 r. (Dz.U. 1919 nr 15, poz. 207).

Zasadnicza ustawa sanitarna z dnia 19 lipca 1919 r. (Dz.U. 1919 nr 63, poz. 371).

Ustawa przechodnia z dnia 18 maja 1921 r. do Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 marca 1921 r. w sprawie tymczasowej organizacji władzy zwierzchniej Rzeczypospolitej (Dz.U. 1921 nr 44, poz. 268).

Ustawa z dnia 16 sierpnia 1923 r. o opiece społecznej (Dz.U. 1923 nr 92, poz. 726).

Ustawa z dnia 19 marca 1925 r. o pokrywaniu kosztów leczenia ubogich Żydów, będących stałymi mieszkańcami gmin na obszarze b. Królestwa Kongresowego (Dz.U. 1925 nr 38, poz. 255).

Ustawa z dnia 29 marca 1926 r. o pokrywaniu kosztów leczenia ubogich w szpitalach publicznych na obszarze b. zaboru rosyjskiego (Dz.U. 1926 nr 36, poz. 214).

Ustawa z dnia 13 marca 1931 r. o wygaśnięciu mocy prawnej przepisów wyjątkowych, związanych z pochodzeniem, narodowością, językiem, rasą lub religią obywateli Rzeczypospolitej (Dz.U. 1931 nr 31, poz. 214).

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. o sposobie uregulowania zaległych kosztów leczenia ubogich chorych i kosztów opieki społecznej (Dz.U. 1933 nr 85, poz. 644).

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o poprawie gospodarki i finansów związków samorządowych (Dz.U. 1934 nr 94, poz. 846).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 października 1927 r. w celu wykonania ustawy z dnia 19 marca 1925 r. o pokrywaniu kosztów leczenia ubogich Żydów, będących stałymi mieszkańcami gmin na obszarze b. Królestwa Polskiego (Dz.U. 1927 nr 93, poz. 837).

Okólnik Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 8 lipca 1919 r. w sprawie przewidywania „z góry” w budżetach gminnych pewnych kwot na płacenie kosztów leczenia w szpitalach ubogich stałych mieszkańców gminy (Dz.Urz. MSW 1919 nr 40, poz. 539).

Okólnik wojewody lubelskiego z dnia 29 marca 1920 r. w przedmiocie kosztów leczenia chorych (Dz.Urz. Województwa Lubelskiego 1920 nr 1, poz. 5).

Okólnik wojewody lubelskiego z dnia 15 września 1921 r. w przedmiocie kosztów leczenia ubogich Żydów (Dz.Urz. Województwa Lubelskiego 1921 nr 9, poz. 226).

Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu Ustawodawczego w dniu 27 września 1921 r.

Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu Ustawodawczego w dniu 1 października 1921 r.

Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu Ustawodawczego w dniu 4 lutego 1921 r.

Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu Ustawodawczego w dniu 21 lutego 1922 r.

Sprawozdania stenograficzne z posiedzenia Sejmu w dniu 28 listopada 1922 r.

Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu w dniu 1 grudnia 1922 r.

Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu w dniu 13 marca 1924 r.

Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu w dniu 5 grudnia 1924 r.

Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu w dniu 19 grudnia 1924 r.

Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Senatu w dniu 15 stycznia 1925 r.

Sejm Ustawodawczy 1919–1922. Druk nr 2908.

Sejm Ustawodawczy 1919–1922. Druk nr 3299.

Sejm 1922–1927. Druk nr 1007.

Sejm 1922–1927. Druk nr 1614.

Sejm 1922–1927. Druk nr 2147.

Sejm 1922–1927. Druk nr 2235.

Sejm 1930–1935. Druk nr 6.

Sejm 1938–1939. Druk nr 192.

Senat 1938–1939. Druk nr 45.

Sprawozdanie Centralnej Komisji Oszczędnościowo‑Oddłużeniowej dla Samorządu, Warszawa 1937.

Okolski Antoni, Wykład prawa administracyjnego obowiązującego w Królestwie Polskim, t. II, Warszawa 1882.

Tomaszewski Jerzy, Zarys dziejów Żydów w Polsce w latach 1918–1939, Warszawa 1990.

Witkowski Wojciech, Historia administracji w Polsce 1764–2020, Warszawa 2020.

Downloads

Published

2025-12-04

How to Cite

The Dispute Regarding the Methods of Financing Medical Treatment for Poor Jews in Healthcare Institutions from 1918 to 1925. (2025). Miscellanea Historico-Iuridica, 24(1), 332–362. https://miscellanea.uwb.edu.pl/article/view/1635

Similar Articles

81-90 of 268

You may also start an advanced similarity search for this article.