Private Expert Opinions in Criminal Proceedings – A Historical Overview
Keywords:
private expert opinion, criminal proceeding, legal historical analysisAbstract
The article aims to demonstrate the evolution of criminal-proceeding legal regulations which have been in force in the Polish legislation since 1928, related to private evidence, including the so-called private expert opinions. A private expert opinion is understood as a private document submitted in a criminal proceeding by a non-institutional, private entity (e.g. a defendant or their defender, an aggrieved party or their attorney) to a judicial authority in order to be used in the proceeding and to pursue the legal interest of the entity under consideration.
The article presents the essential Polish legal regulations of the Codes of Criminal Proceeding of 1928, 1969, and 1997, referencing private evidence and use thereof in a criminal proceeding, as well as the status of a private expert opinion in the legal regulations under analysis; it presents the views of the doctrine and the case-law in this regard, prevalent at the time.
The conducted analysis leads to demonstrating the differences in the status and role of a private expert opinion in criminal proceedings in the aforementioned codes, as well as to showing the evolution of the use of private evidence in criminal proceedings.
The study utilised such research methods as the historical comparative legal analysis of the regulations in force in the successive parliamentary acts, supported by an analysis of the case-law and doctrine.
References
Wyrok SN z 13 października 1936 r., III K 1517/36, OSN(K) 1937, no. 3, poz. 86.
Wyrok SN z 20 września 1938 r., II K 1099/38, OSN(K) 1939, no. 4, poz. 88.
Wyrok SN z 17 marca 1930 r., II K 1647/29, OSN(K) 1930, no. 4, poz. 121.
Wyrok SN z 10 marca1931 r., II K 38/31, OSN(K), 1931, no. 9, poz. 283.
Wyrok SN z 6 maja 1985 r., I Kr 105/85450, OSNpG 1986, no. 5, poz. 66.
Wyrok SN z 25 marca 1930 r., II K 224/30, OSN(K) 1930/5/147, LEX ni. 329345.
Wyrok SN z 4 lutego 2003 r., III KK 494/00, LEX no. 75451.
Wyrok SN z 25 czerwca 2003 r., IV KK 81/03, LEX no. 81193.
Wyrok SA w Krakowie z 10 listopada 2012 r., II AKa 107/2012, LEX ni. 5192827.
Wyrok SN z 10 czerwca 1980 r., II KR 162/80, Legalis.
Wyrok SN z 29 listopada 1972 r., III KR 217/72, OSNPG 1973, no. 6, poz. 82.
Wyrok SN z 20 sierpnia 1971 r., IV KR 145/71, OSNPG 1971, no. 11, poz. 218.
Wyrok SN (7) z 30 września 1977 r., VII KZP 32/77, OSNKW 1977, ni. 10–11, poz. 113.
Wyrok SN z 4 lipca1974 r., II KRN 28/74, OSNKW 1974, no. 11, poz. 211.
Wyrok SN z 20 lipca 1971 r., IV KR 145/71, OSNPG 11/1971, poz.218.
Wyrok SN z 20 sierpnia 1971 r., IV KR 145/71, OSNPG 1971, no. 11, poz. 218.
Wyrok SN z 15 grudnia 1977 r., III KR 335/77, OSNKW 1978, no. 7–8, poz. 87.
Wyrok SN z 10 stycznia 1975 r., VI KZP 22/74, OSNKW 1975, no. 3–4, poz. 36.
Postanowienie SA w Katowicach z 22 listopada 2001 r., II AKa 395/01, OSA 2003, no. 6, poz. 65.
Postanowienie SN z 21 sierpnia 2008 r., V KK 133/08, LEX no. 449097.
Postanowienie SN z 13 czerwca 1930 r., II K 184/30, Zb. Orz. 1930, no. 4, poz. 99.
Bojańczyk Antoni, Dowód prywatny w postępowaniu karnym w perspektywie prawnoporównawczej, Warszawa 2011.
Cieślak Marian, Zagadnienia dowodowe w procesie karnym, Warszawa 1955.
Gaberle Andrzej, Dowody w sądowym procesie karnym. Teoria i praktyka, Warszawa 2010.
Kalinowski Stefan, Komentarz do Kpk, [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, M. Mazur (red.), Warszawa 1976.
Kalinowski Stefan, Postępowanie przed sądem I instancji, [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 1971.
Kalinowski Stefan, Siewierski Mieczysław, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 1960.
Kmiecik Romuald, Kontrowersyjne unormowania w znowelizowanym kodeksie postępowania karnego, „Prokuratura i Prawo” 2015, nr 1–2, s. 10–25.
Kusak Martyna, Opinia prywatna, [w:] System prawa karnego procesowego. Dowody, t. VIII, cz. 4, P. Hofmański (red. nacz.), J. Skorupka (red. nauk.), Warszawa 2019, s. 5079–5104.
Lipczyńska Maria, O tzw. „opinii prywatnej” biegłych w procesie karnym, „Palestra” 1976, nr 3, s. 45–53.
Lipczyńska Maria, Ponikowski Ryszard, Mały komentarz do kodeksu postępowania karnego, Warszawa 1988.
Mogilnicki Aleksander, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Kraków 1933.
Nisenson Jerzy, Siewierski Mieczysław, Kodeks postępowania karnego z komentarzem i orzecznictwem Sądu Najwyższego do dnia 1 kwietnia 1939 r. wraz z przepisami wprowadzającymi i dodatkowymi, Warszawa 1939.
Nowak Tadeusz, Dowód z dokumentu w polskim procesie karnym, Warszawa 1982.
Peiper Leon, Komentarz do kodeksu postępowania karnego i przepisów wprowadzających tenże kodeks, Kraków 1933.
Sakowicz Andrzej, Rys historyczny dowodów prywatnych w ustawodawstwie polskim, [w:] System Prawa Karnego Procesowego. Tom VIII. Dowody, cz. 1, P. Hofmański, J. Skorupka, Warszawa 2019, s. 358.
Śliwiński Stanisław, Polski proces, Polski proces karny przed sądem powszechnym. Zasady ogólne, Warszawa 1948.
Terpiłowski Józef, Zasada bezpośredniości w teorii i praktyce, „NP” 1958, nr 4, s. 81 i nast.
Codification Committee of the Republic of Poland. Section of Criminal Proceeding, Draft Criminal Proceeding act adopted by the Codification Committee on 26 April 1926, p. 57, https://bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/publication/39673/edition/40665 [accessed: 24.04.2021].
Substantiation of the draft act on the amendment of the Code of Criminal Proceedings Act as well as certain other acts of 27 September 2013, Sejm of the Republic of Poland of the 7th Term, Parliamentary Paper, no. 870, p. 8.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Uniwersytet w Białymstoku (entire issue as a whole); Adrianna Niegierewicz-Biernacka (article)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
